اسپرسوساز چیست؟ انواع، اجزا و نحوه کار دستگاه اسپرسو
لاگین کنید، دیدگاه بگذارید، کد تخفیف دریافت کنید!
اگر شما هم از آن دسته آدم‌هایی هستید که دوست دارید قبل از شروع روز کاری، قبل از باشگاه یا حتی در یک عصر آرام، عطر یک اسپرسوی تازه را در خانه تجربه کنید، احتمالاً به فکر داشتن یک اسپرسوساز افتاده‌اید. اما اگر هنوز دقیق نمی‌دانید این دستگاه چطور کار می‌کند، چه انواعی دارد و اصلاً کدام مدل برای شما مناسب‌تر است، این مقاله دقیقا برای شماست.
اسپرسویی که با دستگاه اسپرسوساز عصاره‌گیری می‌شود، فقط یک فنجان قهوه نیست؛ بلکه پایه بسیاری از نوشیدنی‌های محبوب کافه‌ای مثل لاته، کاپوچینو، آمریکانو است. در ادامه با هم به سراغ خود دستگاه می‌رویم و از نحوه کار و انواع اسپرسوساز گرفته تا اجزای آن و تفاوتش با قهوه‌ساز را بررسی می‌کنیم.
اسپرسوساز چیست؟
به زبان ساده، اسپرسوساز دستگاهی است که با عبور آب داغ و تحت فشار از میان قهوه آسیاب‌شده و فشرده‌شده، نوشیدنی غلیظی به نام اسپرسو تهیه می‌کند. برخلاف روش‌هایی که قهوه در آن‌ها به‌آرامی دم می‌شود، در دستگاه اسپرسوساز آب با فشار از میان بستر قهوه عبور می‌کند و در مدت کوتاهی بخشی از ترکیبات محلول، عطر و طعم قهوه را استخراج می‌کند؛ این فرآیند را عصاره‌گیری می‌نامیم.
اما اسپرسو چیست؟ اسپرسو یک نوشیدنی غلیظ و پرعطر است که از عصاره‌گیری قهوه آسیاب‌شده تهیه می‌شود و معمولاً با لایه‌ای طلایی و کرم رنگ روی سطح آن دیده می‌شود که به آن کرما می‌گویند. کرما عمدتاً از حباب‌های گاز، به‌ویژه دی‌اکسیدکربن، و ترکیبات موجود در قهوه تشکیل می‌شود که هنگام عصاره‌گیری روی سطح نوشیدنی جمع می‌شوند و یکی از ویژگی‌های ظاهری شناخته‌شده اسپرسو به شمار می‌رود.
به همین دلیل اصطلاح عصاره‌گیری اسپرسو را زیاد می‌شنویم؛ چون در این فرآیند، آب تحت فشار از میان قهوه عبور می‌کند و بخشی از ترکیبات محلول و عطر و طعم قهوه را با خود استخراج می‌کند. فشار، دمای آب، اندازه آسیاب و زمان تماس آب با قهوه همگی روی نتیجه نهایی تأثیر دارند.
در بازار، این دستگاه را با نام‌های مختلفی مثل دستگاه اسپرسوساز، قهوه‌ساز اسپرسو یا ماشین اسپرسوساز می‌شناسند. اسپرسوسازها در مدل‌های مختلف خانگی، نیمه‌صنعتی و صنعتی تولید می‌شوند و بسته به نوع دستگاه، امکانات آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. وجه مشترک این دستگاه‌ها، امکان تهیه اسپرسو است؛ هرچند نوع عملکرد و امکانات آن‌ها میتواند متفاوت باشد.
اسپرسوساز چگونه کار می‌کند؟
حالا که با مفهوم اسپرسوساز آشنا شدیم، وقت آن است ببینیم هنگام آماده شدن یک شات اسپرسو دقیقاً چه اتفاقی داخل دستگاه می‌افتد. نحوه کار اسپرسوساز در ظاهر ساده است: آب گرم با فشار از میان قهوه آسیاب‌شده عبور می‌کند و اسپرسو را به وجود می‌آورد. اما برای رسیدن به یک عصاره‌گیری خوب، چند مرحله پشت سر هم انجام می‌شود که هرکدام روی طعم و کیفیت قهوه نهایی تأثیر دارند.
جدید 60A-40R
قهوه تازه ترکیبی موکاپرسو moka presso blend
براساس وزن از: تومان۱,۲۴۵,۰۰۰
100%R
قهوه ترکیبی تازه سوپر کافئین Super Caffeine
براساس وزن از: تومان۷۴۵,۰۰۰
30A-70R
قهوه تازه ترکیبی فول دارک Full Dark
براساس وزن از: تومان۸۳۰,۰۰۰
50A-50R
قهوه تازه ترکیبی فیفتی 50% Fifty Blend
براساس وزن از: تومان۱,۰۲۰,۰۰۰
جدید 80R
ترکیب اکتان OCTANE BLEND
براساس وزن از: تومان۷۹۵,۰۰۰
40A-60R
قهوه تازه ترکیبی سوپرکرما Super Crema Blend
براساس وزن از: تومان۱,۰۹۰,۰۰۰مراحل کار دستگاه اسپرسو
- ورود آب به دستگاه: در اسپرسوسازهای خانگی، آب معمولاً از مخزن دستگاه وارد سیستم می‌شود و در مدل‌های حرفه‌ای ممکن است دستگاه مستقیماً به لوله‌کشی آب متصل باشد.
- گرم شدن آب: دستگاه آب را به دمای مناسب برای عصاره‌گیری می‌رساند. دمای آب اهمیت زیادی دارد؛ چون آب بیش از حد داغ یا سرد میتواند روی طعم و کیفیت اسپرسو تأثیر بگذارد.
- آماده سازی قهوه: قهوه به اندازه مناسب آسیاب شده و مقدار مشخصی از آن داخل بسکت پرتافیلتر ریخته می‌شود. میزان قهوه و اندازه آسیاب، از عوامل مهم در نتیجه نهایی هستند.
- تمپ کردن پودر قهوه: پودر قهوه با تمپر به‌صورت یکنواخت فشرده می‌شود تا بستر قهوه یکدست باشد و آب هنگام عبور، مسیرهای ترجیحی ایجاد نکند.
- اتصال پرتافیلتر به هد گروپ: پرتافیلتر در گروپ هد دستگاه قرار می‌گیرد و آماده شروع عصاره‌گیری می‌شود.
- عبور آب با فشار از قهوه: با شروع دستگاه، آب گرم و تحت فشار از میان بستر فشرده قهوه عبور می‌کند. در این مرحله ترکیبات محلول، عطر و طعم قهوه وارد آب می‌شوند؛ فرآیندی که به آن عصاره‌گیری قهوه می‌گوییم.
- خروج عصاره: در پایان، عصاره قهوه از خروجی پرتافیلتر وارد فنجان می‌شود و یک شات اسپرسو با عطر، طعم و کرمای مخصوص خود شکل می‌گیرد.
فشار و دما چه نقشی در عصاره‌گیری اسپرسو دارند؟
در مکانیزم اسپرسوساز فقط عبور آب از قهوه اهمیت ندارد؛ شرایطی که این اتفاق در آن رخ می‌دهد هم بسیار مهم است. فشار، دمای آب، اندازه آسیاب، مقدار قهوه و زمان عصاره‌گیری همگی می‌توانند روی نتیجه نهایی تأثیر بگذارند.
فشار ایجادشده در دستگاه باعث عبور آب از بستر قهوه می‌شود، اما مقدار فشار به‌تنهایی کیفیت عصاره‌گیری را تعیین نمی‌کند. اندازه آسیاب، مقدار قهوه، دمای آب و مقاومت بستر قهوه نیز روی سرعت جریان و میزان استخراج اثر دارند.
از طرف دیگر، دمای مناسب آب کمک می‌کند عصاره‌گیری به شکل متعادل انجام شود. اگر اندازه آسیاب، مقدار قهوه یا زمان تماس آب با قهوه تغییر کند، سرعت عبور آب و میزان عصاره‌گیری نیز تغییر می‌کند و در نهایت طعم اسپرسو میتواند متفاوت باشد.
به همین دلیل، برای تهیه یک اسپرسوی متعادل نمی‌توان فقط به فشار یا دمای آب توجه کرد؛ این عوامل باید در کنار یکدیگر و متناسب با نوع قهوه و روش تهیه تنظیم شوند.
نقش اندازه آسیاب قهوه در طعم و کیفیت اسپرسو
اندازه آسیاب قهوه هم نقش مهمی در سرعت عبور آب و نتیجه عصاره‌گیری دارد. برای اسپرسو معمولاً از آسیاب نسبتاً ریز استفاده می‌شود و اندازه دقیق آسیاب باید بر اساس دستگاه، قهوه و زمان عصاره‌گیری تنظیم شود. تا آب هنگام عبور، تماس کافی با ذرات قهوه داشته باشد. اگر آسیاب بیش از حد ریز باشد، مقاومت بستر قهوه افزایش پیدا می‌کند و جریان آب کندتر می‌شود؛ اگر بیش از حد درشت باشد، آب سریع‌تر عبور می‌کند و ممکن است عصاره‌گیری ناقص انجام شود. به همین دلیل، استفاده از قهوه با آسیاب مناسب اسپرسوساز اهمیت زیادی دارد و باید اندازه آسیاب را متناسب با دستگاه، نوع قهوه و نتیجه عصاره‌گیری تنظیم کرد.
انواع دستگاه اسپرسوساز
اسپرسوسازها را می‌توان از جنبه‌های مختلفی دسته‌بندی کرد؛ در این مقاله برای کاربرد عملی‌تر، ابتدا آن‌ها را بر اساس نوع کاربری به خانگی، نیمه‌صنعتی و صنعتی تقسیم می‌کنیم.
برخی مدل‌ها به‌صورت دوکاره طراحی می‌شوند و علاوه بر تهیه اسپرسو، امکان آماده‌سازی قهوه فیلتری یا سایر روش‌های تهیه قهوه را نیز فراهم می‌کنند. این مدل‌ها برای کاربرانی مناسب‌اند که می‌خواهند با یک دستگاه، بیش از یک نوع نوشیدنی قهوه تهیه کنند.
اسپرسوساز خانگی
اسپرسوساز خانگی برای تهیه قهوه در خانه و استفاده با حجم محدود طراحی شده است. این دستگاه‌ها معمولاً ابعاد کوچک‌تری دارند و برای تهیه چند شات اسپرسو در طول روز مناسب هستند. در بسیاری از مدل‌های خانگی، یک گروپ برای عصاره‌گیری وجود دارد و دستگاه امکاناتی مانند نازل بخار برای تهیه فوم شیر نیز در اختیار کاربر قرار می‌دهد.
مهم‌ترین ویژگی اسپرسوساز خانگی، تناسب آن با میزان مصرف و فضای خانه است. بنابراین برای انتخاب آن، علاوه بر کیفیت عصاره‌گیری، مواردی مانند ابعاد دستگاه، ظرفیت مخزن آب، توان بخاردهی و امکانات دستگاه نیز اهمیت دارند.
اسپرسوساز نیمه صنعتی
اسپرسوسازهای نیمه‌صنعتی معمولاً برای استفاده سنگین‌تر از مدل‌های خانگی و در مقیاس کوچک‌تر از دستگاه‌های تجاری استفاده می‌شوند. این دستگاه‌ها معمولاً برای افرادی ساخته می‌شوند که به کیفیت و امکانات بالاتر از یک دستگاه خانگی معمولی نیاز دارند، اما حجم استفاده آن‌ها به اندازه یک کافه شلوغ نیست.
در این دسته، ممکن است از اجزای مقاوم‌تر، سیستم‌های گرمایشی قدرتمندتر یا ظرفیت بالاتر نسبت به مدل‌های خانگی استفاده شود. با این حال، عبارت «نیمه صنعتی» تعریف فنی و استانداردی با یک مشخصات ثابت برای همه برندها نیست و ویژگی‌های دستگاه باید بر اساس مشخصات فنی همان مدل بررسی شود.
اسپرسوساز صنعتی
اسپرسوساز صنعتی برای استفاده مداوم و تهیه تعداد زیادی نوشیدنی در محیط‌های تجاری مانند کافه، رستوران، هتل و کافی‌شاپ طراحی می‌شود. این دستگاه‌ها معمولاً ظرفیت و توان بالاتری دارند و برای کار در حجم بالا ساخته شده‌اند.
تعداد گروپ بیشتر، ظرفیت بالاتر سیستم آب و بخار، پایداری دمایی مناسب برای استفاده مداوم و امکان تهیه هم‌زمان چند شات اسپرسو از جمله ویژگی‌هایی هستند که در بسیاری از دستگاه‌های صنعتی دیده می‌شوند. تعداد گروپ نیز بسته به مدل و میزان سفارش میتواند متفاوت باشد؛ برای مثال دستگاه‌های یک‌گروپ تجاری برای محیط‌های کم‌مصرف‌تر و مدل‌های دو یا چندگروپ برای حجم کاری بالاتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
تفاوت اسپرسوساز خانگی، نیمه صنعتی و صنعتی چیست؟
تفاوت این سه دسته را بهتر است بر اساس حجم استفاده و نوع کاربری بررسی کنیم، نه صرفاً قیمت یا ظاهر دستگاه. به‌طور کلی، مدل خانگی برای مصرف محدود، مدل نیمه صنعتی برای استفاده سنگین‌تر و حرفه‌ای‌تر در مقیاس کوچک و مدل صنعتی برای کار مداوم و حجم بالای سفارش طراحی می‌شود.
| ویژگی | اسپرسوسار خانگی | اسپرسوساز نیمه صنعتی | اسپرسوساز صنعتی |
| کاربرد اصلی | خانه و مصرف شخصی | حرفه ای سبک تا متوسط | کافه محیط تجاری |
| حجم استفاده | کم | متوسط | بالا |
| ظرفیت و توان | معمولا پایین تر | متوسط تا بالا | بالا |
| تعداد گروپ | معمولا یک گروپ | یک یا دو گروپ بسته به مدل | یک تا چند گروپ |
| ابعاد دستگاه | کوچیکتر | متوسط | بزرگتر |
| مناسب برای | مصرف روزانه و محدود | کسب و کار کم حجم مانند دفاتر | کافی شاپ |
نکته مهم این است که خانگی یا صنعتی بودن دستگاه لزوماً کیفیت اسپرسو را به‌تنهایی تعیین نمی‌کند. کیفیت آسیاب قهوه، تجهیزات جانبی، تنظیمات دستگاه و مهارت کاربر نیز در نتیجه نهایی نقش دارند. همچنین یک دستگاه خانگی رده‌بالا ممکن است از نظر برخی امکانات به تجهیزات حرفه‌ای نزدیک شود، اما همچنان برای حجم کاری یک دستگاه تجاری طراحی نشده باشد.
اسپرسوسازها از نظر نحوه کنترل فرآیند تهیه نیز به مدل‌های دستی، نیمه‌اتوماتیک، اتوماتیک و تمام‌اتوماتیک تقسیم می‌شوند. در مدل‌های دستی، کاربر کنترل بیشتری روی مراحل تهیه اسپرسو دارد؛ در مدل‌های نیمه‌اتوماتیک، شروع و توقف عصاره‌گیری معمولاً توسط کاربر انجام می‌شود؛ و در مدل‌های اتوماتیک و تمام‌اتوماتیک، بخش بیشتری از فرآیند مانند اندازه‌گیری، آسیاب یا عصاره‌گیری توسط دستگاه انجام می‌شود.
اجزای اصلی دستگاه اسپرسوساز
وقتی به یک دستگاه اسپرسوساز نگاه می‌کنید، شاید در نگاه اول فقط یک بدنه، یک دسته و چند دکمه ببینید؛ اما پشت آماده شدن هر شات اسپرسو، چند قطعه مختلف با هم کار می‌کنند. از پرتافیلتر و بسکت که قهوه داخل آن‌ها قرار می‌گیرد تا گروپ هد، پمپ و سیستم گرمایش که آب را برای عصاره‌گیری آماده می‌کنند، هر کدام نقش مشخصی در این فرآیند دارند.
گروپ هد چیست؟
گروپ هد همان بخشی از دستگاه است که پرتافیلتر به آن متصل می‌شود. وقتی عصاره‌گیری را شروع می‌کنید، آب گرم از مسیر گروپ هد به سمت قهوه حرکت می‌کند و روی سطح قهوه داخل بسکت توزیع می‌شود تا فرآیند عصاره‌گیری شکل بگیرد.
اگر به قسمت جلویی یک اسپرسوساز نگاه کنید، همان بخشی که پرتافیلتر داخل آن قفل می‌شود، گروپ هد است. دستگاه‌های حرفه‌ای ممکن است بیش از یک گروپ داشته باشند تا بتوان چند شات اسپرسو را به‌صورت هم‌زمان تهیه کرد.
پرتافیلتر چیست؟
پرتافیلتر همان دسته‌ای است که در زمان تهیه اسپرسو آن را داخل گروپ هد قفل می‌کنید. قهوه آسیاب‌شده درون بسکت قرار می‌گیرد و بسکت هم داخل پرتافیلتر جای می‌گیرد.
بعد از اینکه قهوه را داخل بسکت ریختید و با تمپر فشرده کردید، پرتافیلتر آماده اتصال به دستگاه است. با شروع عصاره‌گیری، آب داغ و تحت فشار از میان قهوه عبور می‌کند و قهوه عصاره‌گیری‌شده از خروجی پرتافیلتر خارج می‌شود.
نازل خروجی قهوه چیست؟
نازل خروجی قهوه بخشی از پرتافیلتر یا سیستم خروجی دستگاه است که جریان اسپرسو را به سمت فنجان هدایت می‌کند. در پرتافیلترهای دو نازل، جریان اسپرسو میتواند به دو مسیر تقسیم شود و هم‌زمان داخل دو فنجان قرار بگیرد.
انواع پرتافیلتر
پرتافیلترها از نظر شکل خروجی با یکدیگر تفاوت دارند و هرکدام کاربرد خاص خودشان را دارند.
پرتافیلتر تک نازل
پرتافیلتر تک‌نازل جریان قهوه را از یک خروجی عبور می‌دهد. البته تعداد نازل‌ها به‌تنهایی تعیین‌کننده تک‌شات یا دبل‌شات بودن پرتافیلتر نیست؛ این موضوع به بسکت مورد استفاده نیز بستگی دارد.
پرتافیلتر دو نازل
همان‌طور که از نامش پیداست، پرتافیلتر دو نازل جریان قهوه را از دو خروجی عبور می‌دهد و میتواند آن را هم‌زمان به دو فنجان هدایت کند. این مدل در بسیاری از دستگاه‌های خانگی و حرفه‌ای دیده می‌شود.
پرتافیلتر بدون نازل یا نیکد (Naked)
بسکت یا سبد پرتافیلتر چیست؟
اگر پرتافیلتر را باز کنید، قطعه فلزی کوچکی را می‌بینید که قهوه داخل آن قرار می‌گیرد؛ این همان بسکت اسپرسوساز است. در واقع قهوه مستقیماً داخل پرتافیلتر قرار نمی‌گیرد، بلکه ابتدا داخل بسکت ریخته می‌شود و بسکت داخل پرتافیلتر قرار می‌گیرد.
بسکت‌ها در اندازه‌ها و طراحی‌های مختلفی تولید می‌شوند. بسکت‌های تک‌شات و دبل‌شات برای دوزهای متفاوت قهوه طراحی شده‌اند و ظرفیت دقیق آن‌ها بسته به طراحی بسکت متفاوت است. از نظر طراحی نیز بسکت‌ها می‌توانند تحت فشار یا غیرتحت فشار باشند.
در بسکت تحت فشار، طراحی خروجی بسکت مقاومت بیشتری در مسیر خروج قهوه ایجاد می‌کند و به همین دلیل میتواند برای قهوه‌های از پیش آسیاب‌شده یا شرایطی که کنترل دقیق آسیاب وجود ندارد، کاربرد داشته باشد. در مقابل، بسکت غیرتحت فشار وابستگی بیشتری به کیفیت آسیاب و تنظیم درست فرآیند عصاره‌گیری دارد و کنترل مستقیم‌تری روی نتیجه به کاربر می‌دهد.
برای آشنایی دقیق‌تر با انواع بسکت، تفاوت بسکت تحت فشار و غیرتحت فشار و نحوه انتخاب آن، می‌توانید راهنمای کامل بسکت اسپرسوساز را مطالعه کنید.
نازل بخار چیست؟
اگر در کنار دستگاه یک لوله فلزی باریک می‌بینید که بخار از آن خارج می‌شود، با نازل بخار اسپرسوساز طرف هستید. این قسمت برای گرم کردن و بافت دادن به شیر استفاده می‌شود.
با ورود بخار به شیر، هم دمای شیر بالا می‌رود و هم هوا وارد آن می‌شود. اگر این کار با تکنیک درست انجام شود، شیر به بافتی نرم و یکدست به نام میکروفوم می‌رسد؛ همان بافتی که برای تهیه نوشیدنی‌هایی مثل لاته و کاپوچینو اهمیت زیادی دارد.
بویلر و سیستم گرمایش اسپرسوساز
آبی که قرار است از قهوه عبور کند، ابتدا باید به دمای مناسب برسد. این کار بر عهده سیستم گرمایش اسپرسوساز است که بسته به نوع دستگاه میتواند طراحی متفاوتی داشته باشد.
در بعضی دستگاه‌ها یک بویلر برای تأمین آب داغ و بخار استفاده می‌شود؛ در مدل‌های دیگر، سیستم‌های جداگانه یا مبدل حرارتی برای مدیریت این دو کاربرد به کار می‌رود. در مدل‌های پیشرفته‌تر، ممکن است از دو بویلر یا سیستم‌های گرمایشی جداگانه استفاده شود تا دستگاه بتواند هم‌زمان دمای مناسب عصاره‌گیری و بخاردهی را بهتر کنترل کند.
پمپ اسپرسوساز
حالا نوبت به بخشی می‌رسد که آب را برای عبور از میان قهوه به حرکت درمی‌آورد. پمپ اسپرسوساز آب را در مدار دستگاه به حرکت درمی‌آورد و فشار لازم برای عبور آب از بستر قهوه را فراهم می‌کند.
نوع پمپ و نحوه کنترل فشار در اسپرسوسازها میتواند متفاوت باشد، اما وظیفه اصلی آن فراهم کردن جریان و فشار لازم برای رساندن آب به بستر قهوه است.
قهوه ربوستا پارچمنت تازه برشت مدیوم
براساس وزن از: تومان۹۹۸,۵۰۰
100%R
قهوه ترکیبی تازه سوپر کافئین Super Caffeine
براساس وزن از: تومان۷۴۵,۰۰۰
30A-70R
قهوه تازه ترکیبی فول دارک Full Dark
براساس وزن از: تومان۸۳۰,۰۰۰
جدید 80R
ترکیب اکتان OCTANE BLEND
براساس وزن از: تومان۷۹۵,۰۰۰
جدید
قهوه ربوستا مکزیک تازه برشت مدیوم
براساس وزن از: تومان۹۹۸,۵۰۰
قهوه ویتنام تازه برشت مدیوم
براساس وزن از: تومان۵۹۹,۰۰۰مخزن آب اسپرسوساز
در بیشتر اسپرسوسازهای خانگی، آب مورد نیاز دستگاه داخل یک مخزن قرار می‌گیرد. این مخزن معمولاً در قسمت پشتی یا بالایی دستگاه قرار دارد و می‌توان آن را برای پر کردن یا شست‌وشو خارج کرد.
ظرفیت مخزن اهمیت زیادی برای میزان استفاده روزانه دارد؛ هرچه ظرفیت بیشتر باشد، دستگاه میتواند بدون نیاز به پر کردن مداوم مخزن، تعداد بیشتری نوشیدنی آماده کند. در مقابل، بسیاری از دستگاه‌های حرفه‌ای و تجاری قابلیت اتصال مستقیم به آب شهری دارند، هرچند برخی مدل‌ها نیز از مخزن آب استفاده می‌کنند.
تفاوت اسپرسوساز و قهوه ساز چیست؟
اگر بین خرید اسپرسوساز و قهوه‌ساز مردد هستید، اول باید بدانید که این دو دستگاه لزوماً یک کار انجام نمی‌دهند. خیلی از افراد در مکالمه روزمره به اسپرسوساز هم «قهوه‌ساز» می‌گویند؛ مثلاً ممکن است بعد از خرید یک اسپرسوساز بگویند «قهوه‌ساز خریدم». اما از نظر فنی، اسپرسوساز و قهوه‌ساز می‌توانند دو دستگاه متفاوت با روش تهیه و نتیجه متفاوت باشند.
اسپرسوساز برای تهیه اسپرسو طراحی شده است. در این دستگاه، آب داغ با فشار از میان قهوه آسیاب‌شده و فشرده‌شده عبور می‌کند و در مدت کوتاهی عصاره‌ای غلیظ به نام اسپرسو به دست می‌آید. در مقابل، قهوه‌ساز معمولاً به دستگاه‌های فیلتری گفته می‌شود که با عبور تدریجی آب از میان قهوه آسیاب‌شده، قهوه دمی یا همان چیزی را که در ایران معمولاً «قهوه فرانسه» می‌نامیم، تهیه می‌کنند.
به همین دلیل، وقتی کسی می‌پرسد «قهوه‌ساز چیست؟» باید توجه داشت که قهوه‌ساز یک اصطلاح کلی است و میتواند برای دستگاه‌ها و ابزارهای مختلف تهیه قهوه به کار برود. بنابراین بهتر است هنگام خرید، به جای توجه صرف به عنوان «قهوه‌ساز»، نوع دستگاه و روش تهیه قهوه آن را بررسی کنید.
تفاوت اسپرسوساز و قهوه ساز از نظر روش تهیه قهوه
مهم‌ترین تفاوت این دو دستگاه به روش تهیه قهوه برمی‌گردد. در اسپرسوساز، آب داغ با فشار از میان قهوه آسیاب‌شده و فشرده‌شده عبور می‌کند و در مدت کوتاهی عصاره‌ای غلیظ به نام اسپرسو به دست می‌آید. به این فرآیند عصاره‌گیری می‌گوییم.
اما قهوه ساز چیست؟ در این مقاله منظور از قهوه‌ساز، دستگاه‌های فیلتری رایج برای تهیه قهوه دمی است که در ایران معمولاً با عنوان قهوه فرانسه شناخته می‌شود. قهوه‌سازهای فیلتری، معمولاً آب را روی قهوه آسیاب‌شده می‌ریزند و آب در طول زمان از میان قهوه عبور کرده و سپس از فیلتر رد می‌شود. این روش بیشتر با عنوان دم‌آوری شناخته می‌شود و برخلاف اسپرسو، به فشار بالای پمپ برای عبور آب از قهوه نیاز ندارد.
در نتیجه، حتی اگر از یک دانه قهوه یکسان استفاده کنید، روش تهیه متفاوت میتواند نوشیدنی کاملاً متفاوتی به شما بدهد.
به همین دلیل، هر قهوه غلیظی که با موکاپات تهیه می‌شود را نباید اسپرسو به حساب آورد؛ موکاپات اسپرسوساز نیست و نوشیدنی حاصل از آن با اسپرسوی دستگاهی تفاوت دارد.
تفاوت اسپرسوساز و قهوه ساز از نظر نوع قهوه
تفاوت روش تهیه، مستقیماً روی نوشیدنی نهایی هم تأثیر می‌گذارد. اسپرسوساز نوشیدنی‌ای با حجم کمتر و غلظت و شدت طعمی بیشتر نسبت به قهوه فیلتری تهیه می‌کند؛ اسپرسویی که میتواند پایه نوشیدنی‌هایی مثل لاته، کاپوچینو و آمریکانو باشد.
بنابراین تفاوت فقط در خود دستگاه نیست؛ نوع نوشیدنی، حجم، غلظت و شیوه نوشیدن قهوه هم متفاوت خواهد بود.
آیا با اسپرسوساز می‌توان قهوه معمولی درست کرد؟
این سؤال برای خیلی از کسانی که قصد خرید دستگاه دارند پیش می‌آید. پاسخ کوتاه این است: بستگی به نوع اسپرسوساز دارد.
اگر منظور از قهوه معمولی همان قهوه فیلتری یا قهوه فرانسه است، اسپرسوساز برای تهیه قهوه فیلتری طراحی نشده است. اسپرسوساز آب را تحت فشار از بستر قهوه عبور می‌دهد و نتیجه، اسپرسو است؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً با تغییر نوع قهوه، همان نوشیدنی‌ای را که یک قهوه‌ساز فیلتری تهیه می‌کند از یک اسپرسوساز گرفت.
البته می‌توان به اسپرسو آب داغ اضافه کرد و نوشیدنی‌هایی مثل آمریکانو تهیه کرد که حجم و رقیق‌شدگی بیشتری نسبت به اسپرسو دارد، اما آمریکانو همچنان از اسپرسو تهیه می‌شود و قهوه فیلتری محسوب نمی‌شود.
اسپرسوساز بهتر است یا قهوه ساز؟
در واقع پاسخ مشخصی برای سؤال «اسپرسوساز بهتر است یا قهوه ساز؟» وجود ندارد؛ چون انتخاب بین این دو بیشتر به نوع قهوه‌ای که دوست دارید و شیوه مصرف شما بستگی دارد.
اگر اسپرسوی غلیظ دوست دارید یا می‌خواهید در خانه نوشیدنی‌هایی مثل لاته، کاپوچینو، آمریکانو و کارامل ماکیاتو درست کنید، اسپرسوساز انتخاب مناسب‌تری است. اما اگر معمولاً یک ماگ بزرگ قهوه می‌نوشید و قهوه‌ای سبک‌تر و با حجم بیشتر می‌خواهید، قهوه‌ساز فیلتری انتخاب منطقی‌تری خواهد بود. قهوه‌سازها نیز انواع مختلفی دارند و بسته به روش دم‌آوری می‌توانند شامل مدل‌های فیلتری، فرنچ‌پرس، کمکس و سایر ابزارهای تهیه قهوه باشند؛ بنابراین «قهوه‌ساز» عنوانی کلی برای دستگاه‌ها و ابزارهای مختلف تهیه قهوه است.
به زبان ساده، در مقایسه اسپرسوساز با قهوه ساز بهتر است اول از خودتان بپرسید: «من چه نوع قهوه‌ای می‌خواهم بنوشم؟» پاسخ همین سؤال تا حد زیادی دستگاه مناسب شما را مشخص می‌کند.
مزایا و معایب دستگاه اسپرسوساز
اسپرسوساز امکان تهیه اسپرسو و نوشیدنی‌های بر پایه آن را در خانه فراهم می‌کند، اما در کنار آن به کمی مهارت، نظافت منظم و در بعضی مدل‌ها تجهیزات جانبی نیاز دارد.
| مزایا | معایب |
| تهیه سریع اسپرسو | نیاز به یادگیری و تنظیم عصاره‌گیری |
| امکان تهیه انواع نوشیدنی ها بر پایه اسپرسو | نیاز به نظافت و نگهداری منظم |
| کنترل بیشتر روی طعم و کیفیت | هزینه خرید دستگاه و گاهی تجهیزات جانبی |
| امکان تهیه اسپرسو در خانه | اشغال فضای بیشتر |
| انواع مدل ها برای کاربرد های مختلف | کیفیت نهایی فقط به برند و مدل دستگاه وابسته نیست |
اسپرسوساز مناسب چه کسانی است؟
اسپرسوساز برای همه یک انتخاب یکسان نیست و نوع دستگاه بهتر است با میزان مصرف و تجربه کاربر هماهنگ باشد. اگر بدانید قرار است کجا و چطور از دستگاه استفاده کنید، انتخاب مدل مناسب خیلی ساده‌تر می‌شود.
- مصرف خانگی: برای افرادی که می‌خواهند روزانه در خانه اسپرسو یا نوشیدنی‌هایی مثل لاته و کاپوچینو تهیه کنند، اسپرسوساز خانگی گزینه مناسبی است.
- تازه‌کارها: مدل‌های اتوماتیک و تمام اتوماتیک به دلیل استفاده ساده‌تر، برای شروع انتخاب راحت‌تری هستند.
- علاقه‌مندان به قهوه: اگر از فرآیند تهیه اسپرسو لذت می‌برید و می‌خواهید روی آسیاب، دوز و عصاره‌گیری کنترل داشته باشید، مدل‌های دستی یا نیمه‌اتوماتیک مناسب‌ترند.
- باریستا و کاربران حرفه‌ای: برای استفاده مداوم و تهیه تعداد زیادی اسپرسو، دستگاه‌های حرفه‌ای و صنعتی با توان و ظرفیت بالاتر انتخاب مناسب‌تری هستند.
- کافی‌شاپ‌ها: در محیط‌های تجاری، دستگاه باید متناسب با حجم سفارش، تعداد گروپ‌ها و میزان استفاده روزانه انتخاب شود.
هنگام خرید اسپرسوساز به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید اسپرسوساز دارید، نوع دستگاه، میزان مصرف، کیفیت ساخت، امکانات و خدمات پس از فروش از مهم‌ترین مواردی هستند که باید در نظر بگیرید.
- نوع دستگاه: دستی، نیمه‌اتوماتیک یا تمام اتوماتیک
- فشار و توان: متناسب با نوع و میزان مصرف
- سیستم گرمایش: به‌خصوص برای مصرف زیاد و استفاده از نازل بخار
- برند و کیفیت ساخت
- خدمات پس از فروش و دسترسی به قطعات
- نوع مصرف: خانگی یا حرفه‌ای
در نهایت، بهترین اسپرسوساز لزوماً گران‌ترین مدل نیست؛ دستگاه باید با نیاز، میزان استفاده و بودجه شما تناسب داشته باشد.
برندهای معروف اسپرسوساز
برندهای مختلفی در زمینه تولید اسپرسوساز فعالیت می‌کنند و انتخاب بین آن‌ها به نوع دستگاه، میزان استفاده و بودجه بستگی دارد. در بازار، برندهای شناخته‌شده‌ای در بخش خانگی و حرفه‌ای دیده می‌شوند، از جمله:
- دلونگی
- برویل / سیج
- مباشی
- نوا
- جیمیلای
- لا مارزوکو
- راکت
در بین این برندها، مدل‌ها از اسپرسوسازهای ساده خانگی تا دستگاه‌های حرفه‌ای مورد استفاده در کافه‌ها را شامل می‌شوند.
تاریخچه اختراع دستگاه اسپرسوساز
دستگاه اسپرسوساز امروزی حاصل چند مرحله توسعه و تغییر است. ایده اولیه ساخت دستگاهی که بتواند قهوه را سریع‌تر تهیه کند، در اواخر قرن نوزدهم شکل گرفت و بعدها با تغییرات مختلف به اسپرسوسازهایی که امروز می‌شناسیم رسید.
اولین دستگاه اسپرسوساز
آنجلو موریندو در سال ۱۸۸۴ طرح یک دستگاه بخارمحور برای تهیه سریع قهوه را در ایتالیا ثبت کرد؛ این اختراع یکی از نخستین مراحل شکل‌گیری ماشین اسپرسو محسوب می‌شود. دستگاه او با استفاده از آب و بخار، امکان تهیه سریع‌تر قهوه را فراهم می‌کرد و نقطه شروعی برای توسعه ماشین‌های اسپرسو به شمار می‌رفت.
نقش لوییجی بتزرا در توسعه اسپرسوساز
در اوایل قرن بیستم، لوییجی بتزرا با توسعه طرح موریندو، از جمله افزودن پرتافیلتر و امکان تهیه قهوه به‌صورت تک‌فنجانی، گام مهمی در توسعه دستگاه اسپرسو برداشت.
توسعه دستگاه‌های اسپرسوساز مدرن
پس از آن، افراد و شرکت‌های مختلف به توسعه این فناوری ادامه دادند و سیستم‌های تولید فشار، گرمایش و عصاره‌گیری به‌تدریج پیشرفته‌تر شدند. در ادامه، فناوری اسپرسوساز با پیشرفت سیستم‌های گرمایش، فشار و کنترل عصاره‌گیری توسعه پیدا کرد و دستگاه‌های متنوع خانگی و تجاری شکل گرفتند و به یکی از ابزارهای اصلی تهیه اسپرسو در خانه و کافی‌شاپ‌ها تبدیل شدند.
اسپرسوساز فقط دستگاهی برای تهیه یک فنجان قهوه نیست؛ با کمک آن می‌توان اسپرسو را به‌عنوان پایه بسیاری از نوشیدنی‌های محبوب مثل لاته، کاپوچینو و آمریکانو تهیه کرد. شناخت نحوه کار دستگاه، اجزای اصلی و تفاوت مدل‌های مختلف باعث می‌شود انتخاب و استفاده از آن ساده‌تر شود.
ویدئو عملکرد دستگاه اسپرسوساز:
در پایان ویدیویی جهت درک بهتر نحوه کار قهوه ساز اسپرسو برای شما عزیزان قرار داده ایم تا ابهام دیگری در ذهنتان باقی نماند. همچنین با به اشتراک گذاشتن نظر خود در رابطه با عملکرد قهوه ساز اسپرسو، امتیاز کافی کلاب دریافت کرده و از تخفیفات ویژه ما بهره‌مند شوید.
سوالات متداول
اسپرسوساز چیست؟
اسپرسوساز دستگاهی است که با عبور آب داغ و تحت فشار از میان قهوه آسیاب‌شده، عصاره‌ای غلیظ به نام اسپرسو تهیه می‌کند.
اسپرسوساز چگونه کار می‌کند؟
دستگاه آب را گرم می‌کند و آن را با فشار از میان قهوه آسیاب‌شده و فشرده‌شده در بسکت عبور می‌دهد. نتیجه این فرآیند، عصاره اسپرسو است.
تفاوت اسپرسوساز دستی و اتومات چیست؟
در مدل‌های دستی و نیمه‌اتوماتیک، کاربر کنترل بیشتری بر مراحلی مثل دوز قهوه و عصاره‌گیری دارد؛ در مدل‌های اتوماتیک، بخشی از این مراحل توسط دستگاه انجام می‌شود.
فشار مناسب اسپرسوساز چند بار است؟
فشار عصاره‌گیری اسپرسو معمولاً در محدوده حدود ۹ بار قرار دارد
آیا موکاپات اسپرسوساز است؟
خیر. موکاپات اسپرسوساز نیست و روش تهیه قهوه در آن با اسپرسوساز تفاوت دارد. مموکاپات با فشار بخار و آب داغ، آب را از میان قهوه عبور می‌دهد و نوشیدنی‌ای متفاوت از اسپرسوی دستگاهی تهیه می‌کند.
اسپرسوساز خانگی بخریم یا صنعتی؟
اگر مصرف شما در خانه است، معمولاً یک اسپرسوساز خانگی کافی است. دستگاه‌های صنعتی برای حجم بالای سفارش و استفاده مداوم در محیط‌هایی مثل کافی‌شاپ طراحی شده‌اند و معمولاً ظرفیت و توان بیشتری دارند.
منابع :
Sca.coffee , smithsonianmag.com
درود به همه، مرسی از مقاله‌تون! حسابی مفید و کاربردی بود. راستی خبرگزاری هم یه محتوا با عنوان «صرفه‌جویی اقتصادی با اسپرسوساز خانگی | مقایسه، تحلیل و واقعیت‌های مالی برای قهوه‌خورهای حرفه‌ای» منتشر کرده که اونم خیلی باحاله و به دردِ همه میخوره.
خیلی خوب بود